W dzisiejszym artykule kontynuujemy podróż po świecie różnorodnych kabelków. Tym, którzy przegapili artykuł poprzedni, polecam zerknąć tutaj.

Najważniejsze kabelki i sposoby podłączeń po stronie miksera będziemy opisywać, korzystając z przykładu wyjść na tym samym mikserze, co tydzień temu:
mikser-wyjscia

Dziś zaczniemy od wyjścia, którego oznaczenie sugeruje nam do czego służy (ale nie tylko do tego). REC OUT, czyli wyjście do nagrywania (zaznaczone zieloną ramką) w większości przypadków zrealizowane jest na złączach cinch, takich samych jak możemy spotkać w domowym sprzęcie audio. Najczęściej sygnał do tego wyjścia jest pobierany z sumy miksera, ma stały poziom (niezależny od ustawienia potencjometrów głównych) o wartości nominalnej –10dBV. Gdy chcemy podłączyć takie wyjścia do rejestratora ze złączami XLR potrzebujemy kabelka przedstawionego na schemacie poniżej:

rys-5

Rys. 5 – Chinch – XLR

Prostszą sprawę mamy gdy chcemy podłączyć rejestrator z wejściem mini-jack, ponieważ kabel „2 x cinch > mini-jack” kupimy w każdym popularnym sklepie rtv. Oczywiście gdyby ktoś chciał sam wykonać schemat prezentujemy poniżej:

rys-6

Rys. 6 – 2 x cinch > mini-jack

Czasem można spotkać alternatywne wyjścia, również zrealizowane na złączu cinch. W naszym przykładzie jest to wyjście ALT OUT, zaznaczone na naszym przykładowym zdjęciu miksera błękitną ramką. Różni się ono od wyjścia REC możliwością regulacji poziomu wyjściowego. Trzeba jednak na nie uważać, gdyż to wyjście ma możliwość przełączenia pomiędzy głównym miksem a innymi szynami wewnątrz miksera. Oczywiście rozwiązanie tego wyjścia może być różnie zrealizowane pomiędzy różnymi producentami mikserów, bądź też może wcale nie występować.

Innym typem złącza, o dość tajemniczej nazwie jest złącze INSERT, zaznaczone kolorem różowym. Ogólną istotą tego wyjścia, jest możliwość włączenia w tory miksera zewnętrznych procesorów. Jednocześnie przy pomocy specjalnego kabla można to złącze wykorzystać do pobrania sygnału, celem rejestracji. Złącze to zawsze występuje jako duży jack, a schematy kabli przedstawiają poniższe rysunki:

rys-7

Rys. 7 Duży jack – XLR

rys-8

Rys. 8 2x duży jack – duży jack

Jak widzimy, na złączach jack po lewej, musi być w nich zwarta końcówka TIP z pierścieniem RING. Inaczej tor sygnałowy zostanie przerwany i w nagłośnieniu może nastąpić cisza. Jeśli przyjrzymy się mikserom dokładniej to zauważymy, że złącze INSERT pojawia się również nie tylko przy złączach wyjściowych głównych, ale także tuż przy wejściach od poszczególnych kanałów. Jeśli dysponujemy rejestratorem wielośladowym to możemy nagrać osobne ślady. Przykładowo jeśli nagrywamy konferencję, gdzie osoby przemawiają przez łącznie cztery mikrofony, to zbierając sygnał z każdego mikrofonu mamy więcej możliwości edycyjnych w późniejszej postprodukcji.

Ostatnim wyjściem, które można wykorzystać do pobrania sygnału jest wyjście słuchawkowe (ramka błękitna). W zależności od producenta miksera złącze to może przyjmować postać małego bądź dużego jacka, a nawet dwóch równocześnie. Oczywiście poziom na tym wyjściu jest regulowany i może podawać sygnał główny z miksera, bądź z innych szyn czy wejść (zależnie od miksera). Jest to złącze konstrukcyjnie przystosowane do pracy z innymi obciążeniami (impedancja słuchawek jest zazwyczaj kilkuset razy niższa niż impedancja wejścia w rejestratorze). Może się zdarzyć, że sygnał w takim połączeniu jest obarczony zniekształceniami i niską jakością dźwięku, w momencie podłączenia do rejestratora. Oczywiście kiedy nie ma innej możliwości, i musimy skorzystać z tego wyjścia, to do podłączenia do rejestratora z wejściem mały jack wystarczy nam odpowiedni przewód „jack-jack” (połączenie jeden do jednego). Jeśli nasz rejestrator posiada złącza XLR to będziemy potrzebować przewodu przedstawionego poniżej:

rys-9

Rys. 9 Duży jack -2 x XLR

Niestety mnogość różnych złączy w mikserach zmusza osoby chcące nagrać sygnały z miksera, do zgromadzenia różnych przewodów oraz zaopatrzenia się w odpowiednią wiedzę. Na pierwszy rzut oka wydaje się to bardzo trudne do okiełznania, ale na dłuższą metę bardzo ułatwi i usprawni pracę. Gorąco polecam oznaczenie kabli, do czego mają służyć, zwłaszcza że część kabli z zewnątrz będzie wyglądać identycznie, a różnić je będą wewnętrzne połączenia.

Przy okazji może się nasunąć pytanie jakich firm przewodów i złącz używać. Tutaj nie ma jednoznacznej odpowiedzi, ale proponuję zachować dystans patrząc na ceny. W wielu przypadkach w zupełności wystarczą przewody mikrofonowe, których cena oscyluje w granicach 5zł za metr. Tak samo złącza kosztujące 7-15zł będą w zupełności wystarczające na długi czas użytkowania. Można więc używać tych tańszych i sam czasem z takich korzystam. Jeśli złącze nie jest bardzo często eksploatowane, dany kabel użyjemy raz na rok albo rzadziej, bądź połączenie nie jest krytyczne, to śmiało możemy pracować na tańszych rozwiązaniach. Można oczywiście iść w drugą stronę i wybrać opcje najdroższe, ale nadmienię, że wielu moich znajomych posiadających uznane studia wcale nie ma kabelków po setki złotych za metr, a wręcz przeciwnie, najtańsze po 5zł.

Na koniec wspomnę jeszcze o połączeniach cyfrowych. W zasadzie można wymienić dwa rodzaje. Pierwszy to „amatorski” (bardzo często stosowany również w sprzęcie profesjonalnym) S/PDIF, w którym to połączenie odbywa się poprzez złącza cinch oraz kabel koncentryczny (75-omowy). Drugim typem jest połączenie AES/EBU, gdzie urządzenia łączymy kablem (podobny do mikrofonowego, impedancja falowa 110 omów) ze złączami XLR. Sygnały te są do siebie bardzo zbliżone i za pomocą specjalnych transformatorków można łączyć urządzenia posiadające różne wejścia oraz wyjścia.

Na zakończenie mojego wywodu o kabelkach, w aspekcie rejestratorów, należy wspomnieć o połączeniu kodu czasowego pomiędzy rejestratorami audio oraz kamerami. Tutaj nie ma wielkiej filozofii i w większości przypadków wystarczy najzwyklejszy ekranowany przewód, zakończony z obu stron wtykami BNC. Tutaj nie ma co się rzucać na drogie kable SDI (swoją drogą można je zastąpić dobrym kablem antenowym, który jest identyczny, tylko sztywniejszy 😉 )

Ze swojej strony muszę wspomnieć o jeszcze jednej, bardzo ważnej rzeczy. NIE BIORĘ ODPOWIEDZIALNOŚCI za ewentualne uszkodzenia lub zniszczenia sprzętu spowodowane przez nieumiejętne lub nieprawidłowe wykonanie kabli połączeniowych oraz niewłaściwe ich użytkowanie. Pamiętajcie, wszystko robicie na własną odpowiedzialność! Tak samo nie biorę odpowiedzialności za wszelakie wypadki przy pracy. Wyciąganie wtopionej cyny w skórę dłoni nie należy do przyjemnych 😉

Tak, więc poznaliśmy już mniej więcej typy kabli i wiemy co z czym łączyć. Ostatnią, ważną rzeczą, którą poruszymy w następnym artykule, będzie kwestia zasilania naszych rejestratorów. Skupimy się również nad kilkoma ogólnymi sprawami, związanymi z użytkowaniem rejestratorów, które pomogą nam w bezproblemowej pracy z nimi.

Zdjęcie profilowe Artur Zielonka

Kim jest redaktor? Artur Zielonka

Dźwiękowiec freelancer, zajmujący się dźwiękiem w różnych produkcjach. Z racji wielkiej pasji do tej materii, zawsze walczy o jak najwyższą jakość dźwięku, nie zważając czy pracuje przy małych projektach czy przy tych, trafiających do TV. www.dzwiekowiec.pl