videodslr Działy Osprzęt Drony, helikoptery i mocowania samochodowe Drony – poradnik pilotażu i realizacji ujęć filmowych, cz.3 – Postprodukcja

Drony – poradnik pilotażu i realizacji ujęć filmowych, cz.3 – Postprodukcja

Oglądasz 1 odpowiedzi (z 1 łącznie)
  •  Maciej Gryzełko 
    Użytkownik

    Odpowiedzi: 0

    Tematów: 1

    chat

    #271667
    Można pokusić się o stwierdzenie, że do dronów montażyści filmowi mają stosunek ambiwalentny. Skąd te mieszane odczucia? Z jednej strony ujęcia z dronów urozmaicają film, z drugiej jednak generują lawinę problemów, z którą każdemu montażyście przyjdzie się prędzej czy później zmierzyć.

    Jako przedstawiciel wyżej wspomnianej profesji uważam, że materiał nakręcony za pomocą z dronów to rzecz niełatwa w postprodukcji. Duża rozdzielczość w zestawianiu z dużą kompresją, która cechuje obecnie szereg najbardziej popularnych na rynku dronów sprawia, że do swobodnego montażu potrzebna jest wydajna stacja robocza. Jeśli takiej nie posiadamy zwykle pozostaje nam proces transkodowania plików do formatów, które nasz komputer będzie w stanie przetwarzać (mniej skompresowany kodek i mniejsza rozdzielczość, ale o tym bardziej szczegółowo w dalszej części artykułu).

    Poza niedogodnościami technicznymi, zdarza się również, że ujęcie finalnie użyte w filmie montażyści muszą wyselekcjonować z ogromnej ilości nagranego materiału źródłowego. Jeśli będziecie filmować sami za pomocą drona, a później będzie wam również dane nakręcony materiał montować własnoręcznie, szybko przekonacie się o czym mówię.

    Czas potrzebny na montaż skrócą zapewne opisywane przez moich kolegów w poprzednich częściach poradnika dobre praktyki tj. planowanie przed odlotem tego, co chcecie filmować, rozważne robienie dubli oraz nabyte doświadczenie.

    Wierzę, że długość procesu montażowego skraca się wraz ze wzrostem doświadczenia w filmowaniu i ilością “wylatanych” godzin.

    Pomimo opisanych wyżej niedogodności uważam, że ujęcia z drona stanowią wspaniały środek filmowego wyrazu. Użyty we właściwy sposób będzie potęgował epicki charakter tworzonych przez was utworów filmowych. W dalszej części artykułu chciałbym poruszyć dwie kwestie związane z postprodukcją ujęć z dronów. Pierwsza dotyczy sprzętu oraz oprogramowania, w drugiej chciałbym przybliżyć zagadnienia dotyczące montażu oraz kolor korekcji.

    Zapewne nie będzie dla nikogo zaskoczeniem, że do postprodukcji materiału z dronów rekomenduje się zakup komputera o najmocniejszych podzespołach na jakie możecie sobie pozwolić. Pliki filmowe z dużą rozdzielczością, wysokim klatkażem, a w szczególności te zapisane w mocno skompresowanych kodekach sprawią, że wasz komputer będzie pracował wielokrotnie na pełnych obrotach. Poza nowoczesnym procesorem, wydajną kartą graficzną oraz dużą ilością kości RAM, konieczne do płynnej i sprawniej pracy będą wam również szybkie dyski SSD. Ważnym elementem stacji roboczej będzie także monitor, bądź monitory. Podobnie jak w przypadku komputera, sugeruję zakup monitora o najszerszym gamucie oraz najlepszych parametrach technicznych na jakie stać was w danym momencie. Jeśli nawet myślcie na razie o prezentacji waszych filmów głównie w internecie, na początek i tak wskazane byłoby zakupienie monitora, który po skalibrowaniu pozwoli wam na poprawne wyświetlanie materiału (co najmniej w pełnej przestrzeni barwnej sRGB). Przyszłościowy i racjonalny wydaje się jednak zakup monitora, który pozwoli również wyświetlić sygnał w 10 bitach (nawet jeśli w chwili obecnej wasz dron zapisuje materiał tylko w 8 bitach). Sugeruję także zakup monitora, który pozwoli na wyświetlenie materiału w rozdzielczościach natywnych z kamery drona (wskazane byłoby UHD lub 4K).

    Spośród programów do postprodukcji polecam Davinci Resolve. Uważam, że nie ma na rynku równie wszechstronnego, darmowego narzędzia, umożliwiającego nie tylko montaż, ale i pełną postprodukcję kolorystyczną ujęć z dronów. Przy pierwszym kontakcie Davinci Resolve może być programem trudnym, szczególnie jeśli ktoś rozpoczyna dopiero swoją przygodę z montażem filmowym. Program ten da wam jednak pełen pakiet przydatnych funkcji. W oknie Edit programu, znajdziecie m.in. narzędzia do Zarządzanie czasem tj. odwracanie ruchu lub przyspieszenie i zwalnianie dowolnych partii ujęć. Za pomocą klatek kluczowych program umożliwia również sprawne animowanie materiałami graficznymi, planszami, tekstami, etc. Przy ujęciach dronowych częstą praktyką wśród operatorów jest nagrywanie materiału w 4K po to, aby podczas postprodukcji materiał można było jeszcze wykadrować i wystabilizować. W kontekście postprodukcji ujęć z drona Davinci Resolve ma także inne bardzo przydatne narzędzie, tzw. optymalizację mediów, która pozwoli wam stworzyć mniejsze pliki robocze tzw. proxy, dzięki którym w sposób płynny będziecie mogli montować ujęcia z dronów, nawet te zarejestrowane w bardzo wysokich rozdzielczościach.

    W przypadku montażu ujęć z drona obowiązują nas te same zasady, które dotyczą postprodukcji ujęć z ziemi.

    Pracę rozpoczynamy od zapoznania się z całym zarejestrowanym materiałem. Nawet jeśli nagraliście wszystkie ujęcia sami, polecam obejrzenie ich raz jeszcze, tym razem na dużym ekranie, wnikliwie i rzetelnie.

    Jest to żmudny proces, ale tylko dokładne zapoznanie się z materiałem oraz sumienne posortowanie i opisanie nagranych ujęć pozwoli wam przejść skutecznie do kolejnego etapu pracy. Następny krok to bowiem właściwy montaż filmu na timelinie. Problem montażowy, z którym dość szybko przyjdzie wam się zmierzyć (szczególnie w przypadku dronów bez wymiennej optyki) to stosunkowo monotonny i powtarzający się zakres ujęć zarejestrowanych w planach ogólnych i totalnych. Pewnym panaceum, które mogę doradzić w takiej sytuacji jest próba przełamania ciągu powtarzających się ujęć za pomocą bliższych planów. Widza przy ekranie trzymają emocje, a o te na pewno łatwiej gdy w ujęciach może on zobaczyć reakcje postaci, czy detale widoczne tylko w bliższych planach. Tutaj dochodzimy oczywiście do głównej zasady mówiącej o tym, że ujęcia z drona powinny być traktowane jako urozmaicenie zdjęć z ziemi, a nie odwrotnie. Są oczywiście odstępstwa od tej reguły np. dwuczęściowa seria dokumentalna National Geographic „China from Above”, która pokazuje Chiny za pomocą ujęć z powietrza. Zwróćcie jednak uwagę, że nawet tam operatorzy stosują techniki zdjęciowe, które umożliwią montażyście wykorzystanie zbliżeń i gradację planów. W scenach, w których prezentowani są bohaterowie, kamera zawsze pokazuje ich z bliska i z ziemi. Wszystko po to, aby godzinny film nie był tylko serią monumentalnych krajobrazów, na dłuższą metę wywołujących znudzenie.

    Być może mieliście okazję oglądać programy przyrodnicze „Planet Earth”. W tej przepięknej serii, realizowanej przez Davida Attenborough dla BBC, twórcy zawsze używali całej gamy nowinek technicznych. Podczas realizacji drugiej serii operatorzy wielokrotnie używali dronów do realizacji zdjęć.

    Szczególnie polecam zobaczenie końcówki epizodu pierwszego z serii drugiej (Planet Earth 2, „Islands”) z materiałem o pingwinach na wyspie Zavodovski. Ujęcia z ziemi z wyspy pingwinów wykonane przy pomocy gimbala, montowane są w sekwencjach z ujęciami z drona. Widzimy jednak, że wszystkie stosowane zabiegi techniczne służą do opowiadania angażującej widza historii. Uważam, że „Planet Earth 2” to doskonały przykład pokazujący w jaki sposób wykorzystywać ujęcia z drona jako uzupełnienie materiału nakręconego na ziemi, po to aby uzyskać epicki efekt, o którym wspominałem w pierwszej części artykułu.

    Dodam jeszcze, że jako piloci dronów i autorzy zdjęć w jednej osobie, szczególnie na początku waszej przygody z filmowaniem, musicie dość surowo selekcjonować nagrany przez was materiał. Niech na stole montażowym przysłowiowe nożyce pójdą w ruch, ponieważ krytyczna redukcja materiału do tego, co najlepsze i uzasadnione stanowi jeden z kluczowych elementów procesu montażowego. Myślę, że pomocne będzie stawianie sobie pytań o to, co wartościowego dane ujęcie wnosi do filmu, co eksponuje i jaką funkcję będzie pełnić w filmie. Wreszcie również, co uważam za najważniejsze, postawmy sobie pytanie czy to, co oglądamy wywołuje u widza jakieś emocje i jeśli tak, to jakie? Na decyzję o wykorzystaniu danego ujęcia powinna mieć wpływ przede wszystkim jego treść, a nie walory techniczne. Oczywiście najlepszy efekt uzyskacie, gdy sprawność techniczna idzie w parze z wartościową treścią, która zawsze powinna determinować powód wykorzystania określonego materiału. W klasycznej narracji, nie ważne czy będzie to teledysk, forma dokumentalna lub reportażowa, czy nawet materiał live z koncertu – ujęcia z dronów to zwykle jednak dodatek. Interesujący, często spektakularny i z niesamowitej perspektywy, ale jednak dodatek do ujęć które operator, bądź operatorzy wykonują na ziemi.

    Analizując postprodukcję materiału filmowego nie sposób pominąć kwestii spójności ujęć nagrywanych z kilku różnych kamer. Każda narracja straci przy odbiorze, jeśli widz odczuje znaczne rozbieżności pomiędzy nagranym materiałem. Dlatego pracując nad postprodukcją musimy zadbać o to, żeby ujęcia z drona nie odróżniały się np. pod względem jasności, kontrastu, kolorystyki od ujęć wykonanych za pomocą kamery bądź kamer na ziemi (i vice versa). Nie jest to zadanie łatwe. Przydatny tutaj może być tzw. X-Rite ColorChecker Passport Video (referencyjny wzornik z tablicą kolorów) który sfilmujemy zarówno za pomocą drona oraz za pomocą kamery na ziemi (koniecznie w tych samych warunkach ekspozycji), a następnie w programie Davinci Resolve (po odnalezieniu właściwego wzornika) będziemy mogli dopasować ze sobą kolorystycznie ujęcia zrealizowane za pomocą różnych kamer i różnej optyki. Proces ten oczywiście możemy również przeprowadzić ręcznie. ColorChecker pozwala jednak zaoszczędzić wiele czasu i znacznie ułatwia proces dopasowywania ujęć w Davinci Resolve.

    Największą i niekwestionowaną zaletą programu Davinci Resolve są zaawansowane narzędzia umożliwiające kolor korekcję i color grading zmontowanych przez was filmów. Należy pamiętać, że kolor korekcja i grading to etap ostatni, do którego przystępujemy po domknięciu montażu filmu. W pierwszej kolejności tworzymy interesującą opowieść, a później skupiamy się na dopracowaniu detali. Davinci Resolve daje dużo możliwości związanych z pracą nad konkretnymi partiami obrazu. W zakładce kolor znajdziemy pakiet kompleksowych narzędzi do zarządzania kolorem. Do dyspozycji mamy maski, trackowanie i inne narzędzia do kluczowania konkretnych, pożądanych partii obrazu, na które chcielibyśmy nanosić zmiany kolorystyczne. Właściwa kolejność to praca od ogółu do szczegółu. Najpierw powinniśmy “wyrównać” wszystkie ujęcia pod kątem uzyskania ich wzajemnej spójności, a później dopiero możemy każde z ujęć dopracować w detalu.

    Praca z kolorem pozwala natomiast ostatecznie doszlifować wasze filmy. W chwili obecnej wszystkie profesjonalne materiały filmowe podlegają kolor korekcji. Właściwa korekcja kolorystyczna wspomaga proces montażowy i tym samym wpływa pozytywnie na opowiadanie historii. Za pomocą masek i kluczowania, doświadczony kolorysta pomaga operatorowi oraz montażyście zarządzać tym, na co widz powinien zwrócić uwagę oraz ukryć to, czego widzieć nie powinien. Ujęcia z dronów mogą podlegać również gradingowi kolorystycznymu, który jest już bardziej procesem twórczym niż technicznym. Grading wykorzystuje działania polegające na kreatywnym użyciu psychologii kolorów do wywoływania u widzów określonych stanów emocjonalnych, odczuć, skojarzeń. W drugiej części poradnika wspominaliśmy o profilach zapisu logarytmicznego w dronach. Warto o nich pamiętać i z nich korzystać, jeśli planujemy postprodukcję kolorystyczną naszego filmu. Za sprawą zapisu logarytmicznego w cieniach, półcieniach i światłach zarejestrowanego materiału, znajdzie się więcej informacji, dzięki którym łatwiej nam będzie podczas postprodukcji ustawić właściwą ekspozycję dla ujęcia (np. dla jasnych partii obrazu, przy jednoczesnym pozostawaniu szczegółów w cieniach).

    Ostatni etap to wyeksportowanie z programu efektu waszej pracy. W Davinci Resolve służy do tego okno Delivery, gdzie podobnie jak w innych profesjonalnych programach możecie wyeksportować wasz film w wielu różnych kontenerach i kodekach, ustawiając pożądany poziom bitrate (przepływności wpływającej na jakość). Oczywiście konkretna techniczna specyfikacja materiału uzależniona będzie od docelowego medium, na którym publikowany będzie wasz film. Mniej doświadczeni użytkownicy znajdą w Davinci Resolve presety exportu np. proponujące zalecane ustawienia w mov. h264 na platformy takie jak youtube, czy vimeo.

    Jeszcze jakiś czas temu możliwość wykonywania zdjęć z powietrza zarezerwowana była dla filmowców pracujących przy wysokobudżetowych produkcjach. Podobnie jest z postprodukcją kolorystyczną, do przeprowadzenia której potrzebny był do niedawna bardzo drogi sprzęt i oprogramowanie. Obecnie zakup koptera, za pomocą którego możemy wykonać zdjęcia filmowe, nie jest wysokim wydatkiem. Jeszcze lepiej sytuacja wygląda z oprogramowaniem. W zasięgu ręki mamy dziś dostęp do darmowych narzędzi pozwalających na zaawansowaną postprodukcję kolorystyczną.
    Warto zainwestować czas w kolor korekcję ujęć z drona, ponieważ dopracowane w ten sposób filmy zyskają w oczach widzów. W czasach, w których mamy dostęp do technologii na wysokim poziomie ogranicza nas już tylko wyobraźnia.

    Patronem serii jest firma FlatHat.
    Materiały filmowe powstały przy współpracy z Silesia Film Commisson.

    Poprzednie części: cześć 1, cześć 2

    Maciej Gryzełko – absolwent WRiTV Uniwersytetu Śląskiego oraz wyższego studium montażu na wydziale reżyserii PWSFTViT im. L.Schillera w Łodzi. Prowadzi Warsztaty filmowe z realizacji ujęć i postprodukcji. Montuje i koloruje filmy, http://www.frankfuterro.pl
    [Zobacz news: Drony – poradnik pilotażu i realizacji ujęć filmowych, cz.3 – Postprodukcja]

Oglądasz 1 odpowiedzi (z 1 łącznie)

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten wątek